GIỚI TRẺ

Quyền lực truyền hình

 

Sự biến chuyển không ngừng của công nghệ đã phá vỡ rất nhiều rào cản, cũng như bẻ gãy nhiều nguyên tắc cũ của làng nhạc. Thế nhưng, bên cạnh đó, vẫn có những điều giữ nguyên giá trị.

Lên hình vẫn là nhất

Đối với những tên tuổi lớn nhất của làng nhạc thì việc tự quảng bá vẫn không thay đổi gì nhiều so với thời The Beatles xuất hiện trên The Ed Sullivan Show. Cách nhanh nhất để tiếp cận hàng triệu người nghe phổ thông chính là xuất hiện trên truyền hình để rồi sau đó, những người này có thể sẽ tìm nghe, mua nhạc hoặc mua vé đi xem bạn diễn. Cách thức này hiệu quả hơn rất nhiều so với việc tràn ngập trên các kênh radio ”online” hoặc chiến thuật quảng bá trên mạng xã hội theo kiểu du kích.

Trong nửa đầu tháng này, hai trong số những sự kiện lớn nhất của ngành công nghiệp băng đĩa đã diễn ra: Show diễn giữa giờ của trận Super Bowl và lễ trao giải Grammy. Hai sự kiện này đã chứng tỏ tác động của các sự kiện truyền hình đối với thành công về thương mại của một nghệ sĩ vẫn còn hết sức rõ ràng, trong một thời đại mà các tiêu chuẩn truyền thống liên tục bị xô ngã.

Beyonce trong lễ trao giải Grammy.

Có 26 triệu người xem lễ trao giải Grammy, tăng một triệu so với năm ngoái. Phần diễn của Lady Gaga ở Super Bowl thì có 117,5 triệu người xem. Chỉ cần một phần nhỏ của các con số trên, thậm chí,trong đó có thể  là ”fan” của môn bóng bầu dục liếc qua xem các phần diễn và bị thuyết phục để tìm nghe thử loại nhạc mà họ vừa nghe, là doanh số của các nghệ sĩ xuất hiện đã tăng vọt. Và giờ đây, tìm thử để nghe càng dễ dàng hơn bao giờ hết, không cần phải đợi ngày hôm sau trên đường đi làm về tạt ngang cửa hàng đĩa (thêm một ngày thì tác động càng vơi dần, số người còn nhớ tới sẽ rơi rụng) mà chỉ cần với tay lấy cái điện thoại (rất có thể đang nằm trong tầm tay) và tìm trênSpotify hay Apple Music.

Hưởng lợi nhiều nhất

Lady Gaga, xuất hiện ở cả hai sự kiện, là người hưởng lợi nhiều nhất. Album gần đây nhất của cô, đĩa Joanne khi được tung ra hồi tháng 10/2016có doanh số bán khá èo uột so với tên tuổi của cô và vẫn chưa có bài nào trong đĩa lọt vào ”Top 10”. Thế nhưng, chỉ cần sau màn diễn ở Super Bowl, album đã nhảy phóc từ hạng 66 lên hạng nhì trên ”Top Billboard“. Tất cả các album cũ của cô cũng lọt vào bảng xếp hạng ”Top 200”. Số lượng ”download” trong tuần lễ đó là 410.000 lượt, bằng 75% lượng ”download” của cô từ đầu năm đến giờ. Đáng chú ý là bài Million Reasons mà cô hát ở Super Bowl từ phương trời xa thẳm nào đó vọt ngay lên hạng 4, trong khi năm ngoái, vị trí cao nhất mà ca khúc này đạt được là 52, để rồi sau đó biến mất tăm vào ”hố đen vũ trụ”. Đồng hành với việc xuất hiện trong các sự kiện truyền hình còn là các chiêu thức kinh doanh phù hợp. Lady Gaga và hãng đĩa của cô là Interscope đã giảm giá bài hát này trên iTunes từ 1,29 đôla xuống 60 cent và đã bán được 149.000 lượt tải về.

Lady Gaga ở Super Bowl

Các nghệ sĩ trình diễn và thắng giải ở Grammy cũng có những đột phá về doanh số ở mức độ nhỏ hơn. Trong ngày trước khi lễ trao giải diễn ra, bài All Around You của ca sĩ nhạc folk Sturgill Simpson (đề cử ”Album của năm” cho đĩa A Sailor’s Guide To Earth) được ”download” 20 lượt. Sau khi diễn ”live” ca khúc này ở Grammy, bài hát được tải 2.200 lượt. Bruno Mars, với phần trình diễn xuất sắc đĩa đơn mới của anh là bài That’s What I Like, đã tăng lượt mua từ 5.000 lên 22.800 lượt. Tất cả các ca sĩ khác có trình diễn ở Grammy, như: Ed Sheeran, Lukas Graham, Maren Morris, Keith Urban… cũng có doanh số tăng vọt.

Như Lá thư âm nhạc có lần đề cập, Prince không bán nhạc của mình trên mạng” mãi đến khi anh qua đời và những người thừa kế quyết định đưa nhạc lên các dịch vụ ”streaming”’ trùng hợp với phần tưởng nhớ trong lễ trao giải Grammy. Trong 2 ngày đầu, các bài hát của Prince được nghe 4,7 triệu lượt.

Đường dẫn thành công

Đương nhiên các nghệ sĩ không đột nhiên trở thành triệu phú nhờ chuyện bán nhạc sau một đêm. Họ chỉ nhận được vài cent cho một lượt ”download” và chưa tới một cent cho một lượt ”streaming”. Nhưng xuất hiện ở Super Bowl và Grammy là bệ phóng, một cách quảng cáo miễn phí, đến với phần có lợi nhuận cao hơn của làng nhạc: Lưu diễn.

Nhóm “diễn chung” với Lady Gaga ở Grammy là Metallica.

Còn thời điểm nào thuận lợi hơn để bán vé, nếu như không phải là ngay sau một ”show” diễn đầy màu sắc được chiếu khắp nước? Lady Gaga lập tức thông báo về chuyến lưu diễn thế giới hỗ trợ cho đĩa Joanne, ngay sau khi xuất hiện ở Super Bowl, giống hệt Beyonce năm ngoái. Nhóm “diễn chung” với Lady Gaga ở Grammy là Metallica cũng thông báo chuyến lưu diễn của mình ngay hôm sau lễ trao giải.  Sturgill Simpson cũng vậy, đồng thời, tung ra MV mới như một phần trong chiến dịch quảng bá tận dụng cơ hội ngàn năm một này.

Bên cạnh các sự kiện lớn như Grammy hay Super Bowl, truyền hình còn giữ vai trò quan trọng trong việc khai phá nhạc mới, ví dụ như các ”show”: Good Morning America, The Tonight Show Starring Jimmy Fallon hay Saturday Night Live. Các ông bầu luôn khao khát ”gà” mới của mình được xuất hiện trong các ”talkshow” này, bởi họ sẽ được tiếp cận một đối tượng khác xa, thường là đứng tuổi hơn nên có khả năng mua nhạc cao hơn, thậm chí, họ có khả năng bầu chọn ở Grammy, so với các người nghe nhạc thế hệ @ thường cập nhật nhạc từ các ”playlist” trên Spotify. Duy trì quyền lực của mình với làng nhạc chắc chắn là một trong những điểm nhấn sáng giá của truyền hình trong thời đại mà nhiều phương tiện truyền thông cổ điển đã mất đi uy thế, mươi năm trở lại đây.

 

                                                                             TRÍ QUYỀN

Trong 6 nghệ sĩ thắng giải và được truyền hình trực tiếp trong lễ trao giải Grammy, gồm: Adele, Beyoncé, Chance the Rapper, Maren Morris, Twenty One Pilots và David Bowie thì có 4 người đã từng diễn trên Saturday Night Live ít nhất một lần, từ khi album của họ được phát hành. Chance The Rapper, nghệ sĩ độc lập chưa ký hợp đồng với hãng đĩa lớn duy nhất trong danh sách này đã diễn trên Saturday Night Live tới 3 lần. Hai người còn lại chưa diễn là David Bowie, người đã qua đời 2 ngày sau khi album Blackstar được phát hành và Beyonce. Đổi lại, Beyonce đã diễn Super Bowl đến 2 lần!

Bài viết được đăng trên Báo Sinh Viên Việt Nam số 8, phát hành ngày 27/02/2017:

 

To Top