THEO DÒNG THỜI SỰ

Năm 2018, thí sinh dự thi đại học như thế nào?

Chưa kết thúc mùa tuyển sinh 2017, Bộ GD – ĐT đã đưa ra hai phương án tổ chức kỳ thi THPT năm 2018. Theo đó, thí sinh sẽ làm bài thi tổ hợp với điểm tính cho từng môn thi hoặc thi tổ hợp nhưng chỉ có một điểm cho cả bài thi.

Hai phương án

Bộ GD – ĐT vừa gửi văn bản tới các trường đại học, cao đẳng (Sư phạm) để lấy ý kiến về phương án tổ chức kỳ thi THPT quốc gia 2018 và xét tuyển dựa trên kết quả từ kỳ thi này. Theo đó, về cơ bản, kỳ thi THPT quốc gia năm sau vẫn tương tự kỳ thi năm 2017. Bộ vẫn tổ chức 3 bài thi độc lập, gồm Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ và hai bài thi tổ hợp là KHTN (Vật lý, Hóa học, Sinh học) và KHXH (Lịch sử, Địa lý, Giáo dục Công dân). Đối với giáo dục thường xuyên, bài thi tổ hợp KHXH chỉ có hai môn Địa lý và Lịch sử. Thí sinh đã tốt nghiệp THPT dự thi để lấy kết quả xét tuyển vào đại học, cao đẳng (Sư phạm) có thể chọn bài thi độc lập hoặc bài thi KHTN hoặc KHXH phù hợp tổ hợp xét tuyển vào ngành, nhóm ngành theo quy định của trường.

Bộ cũng đề xuất hai phương án thực hiện bài thi tổ hợp và lấy ý kiến đóng góp từ các trường tuyển sinh nhóm ngành đào tạo giáo viên, trước khi thống nhất. Phương án thứ nhất là giữ nguyên bài thi tổ hợp với điểm cho từng môn thi thành phần như năm 2017. Phương án thứ hai, mỗi bài thi tổ hợp có nội dung của 3 môn thành phần nhưng được bố trí thành một bài thi hoàn chỉnh, chấm điểm chung với một đầu điểm thống nhất toàn bài thi. Nếu theo phương án 2, các trường có thể chọn 2 hoặc 3 bài thi trong số các bài thi của kỳ thi THPT quốc gia 2018 để xét tuyển.

Theo TS Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, ĐHQG TP. HCM, so với kỳ thi THPT quốc gia 2017 thì văn bản lấy ý kiến kỳ thi năm 2018 của Bộ GD – ĐT không mới. Tuy nhiên, ông Chính cho rằng, nên bố trí kỳ thi THPT quốc gia thành hai kỳ thi riêng. Công tác tổ chức, quản lý, giám sát nên giao về địa phương đối với thi tốt nghiệp THPT. Các trường đại học lo thi tuyển sinh. Lúc đó, các sở GD – ĐT có thể dùng kết quả thi cuối năm lớp 10, 11, 12 để đánh giá, sẽ làm nhẹ gánh nặng cho xã hội. Còn kỳ thi tuyển sinh đại học phải đa dạng và nên giao về cho các trường đại học. Tất nhiên, không phải trường nào cũng có thể tự tổ chức tuyển sinh riêng. Do đó, cần những tổ chức độc lập đứng ra xây dựng trung tâm đánh giá năng lực. Các trường còn lại sẽ quyết định có nên dùng kỳ thi này hay không. Bộ đang ôm đồm nhiều việc, nên trả lại những việc vốn dĩ của các trường. Luật Giáo dục Đại học cũng nêu rõ tuyển sinh là trách nhiệm của các trường.

Thí sinh tham dự kỳ thi THPT quốc gia 2017.

Ông Chính cho rằng, đánh giá kỳ thi THPT quốc gia 2017 “2 trong 1” giúp giảm gánh nặng kinh tế cho xã hội là không hoàn toàn đúng. Đánh giá như vậy là chưa toàn diện. Khi so với việc Bộ tổ chức hai kỳ thi như ngày xưa thì kỳ thi THPT quốc gia gọn nhẹ, đỡ tốn kém nhưng chúng ta có thể làm tốt hơn thế, nếu giao việc thi tốt nghiệp THPT về cho các địa phương. Một triệu thí sinh không cần đi thi vẫn xét tốt nghiệp được và chỉ một nửa trong số đó tham gia thi đại học. Như vậy sẽ đỡ tốn kém hơn nữa. “Chúng ta cứ sử dụng một thang đo duy nhất như hiện nay, rất nguy hiểm. Thang đo này càng hoàn thiện, càng tốt thì lại càng sai lầm. Nếu duy trì việc thi cử như hiện nay thì các trường THPT sẽ định hướng sai cho thí sinh. Ba năm THPT thí sinh sẽ chỉ miệt mài giải các câu trắc nghiệm mà không chú trọng năng lực học đại học. Sau khi đậu, điểm các bạn này có thể rất cao nhưng hoàn toàn không có kỹ năng để học và không đáp ứng được yêu cầu của ngành nghề đào tạo”, ông Chính nói.

Trong khi đó, một chuyên gia tuyển sinh tại TP. HCM cho rằng, việc chỉ tính điểm chung cho bài thi tổ hợp nhằm tiến đến bài thi tổng hợp rồi tích hợp là xu hướng tất yếu, nằm trong lộ trình đổi mới thi cử Bộ đã công bố. Tuy nhiên, đổi mới này không nên áp dụng ngay năm nay, vì nó sẽ gây tác động lớn đến xã hội và gây xáo trộn trong tâm lý của thí sinh và phụ huynh. Nếu Bộ đã có lộ trình đổi mới thì có thể công bố năm nay để áp dụng cho 3 – 4 năm tới, chứ không phải công bố để áp dụng ngay cho năm nay được. Đổi mới thi cử nên theo hướng thi xét tốt nghiệp THPT giao dần về cho các trường THPT và Sở GD – ĐT thực hiện. Còn tuyển sinh đại học cần sàng lọc để chọn lựa nguồn nhân lực có chất lượng thì nên thông qua Kỳ thi THPT quốc gia, với sự tổ chức từ các trường đại học, đề thi từ Bộ GD – ĐT. Việc chỉ tính một đầu điểm cho bài thi tổ hợp gồm 3 môn, nếu áp dụng ngay năm 2018, sẽ gây thiệt thòi cho các thí sinh. Khi công bố quy chế thi THPT quốc gia 2017, Bộ đã khẳng định, đề thi THPT quốc gia 2018 không chỉ có kiến thức của lớp 12 mà còn có một phần kiến thức của lớp 11. Vì vậy, nếu công bố và áp dụng ngay trong năm học này là không thuyết phục.

Một vòng luẩn quẩn

ThS Phạm Thái Sơn, Phó Trưởng phòng Đào tạo, trường ĐH Công nghiệp Thực phẩm TP. HCM cho rằng, kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học có mục đích khác nhau nên rất khó gộp thành một. Kỳ thi THPT quốc gia chỉ để xác nhận thí sinh tốt nghiệp THPT. Trong khi đó, kỳ tuyển sinh đại học là để chọn thí sinh phù hợp để học ở trình độ cao hơn. Nó có tính chất khác hẳn với học phổ thông, vốn chủ yếu trang bị cho học sinh nền tảng kiến thức đủ rộng, có thể làm nhiều ngành nghề lao động tay chân hoặc trí óc ở nhiều trình độ khác nhau. “Kỳ tuyển sinh đại học, cao đẳng cần tuyển chọn được những thí sinh đáp ứng được yêu cầu của một ngành trong hàng trăm ngành. Ba tiêu chí để xác định cho thí sinh trúng tuyển vào đại học là kiến thức, kỹ năng, thái độ phù hợp. Để tuyển chọn được thí sinh phù hợp, các trường đại học, cao đẳng cần đánh giá năng lực về nhiều mặt của thí sinh, không chỉ đánh giá một mặt là kiến thức học ở phổ thông. Ở các nước tiên tiến, việc xét tuyển vào đại học, cao đẳng theo phương châm tổng hợp và toàn diện. Họ xem xét nhiều yếu tố, không chỉ là dựa vào kết quả của một kỳ thi nào đó, dù kỳ thi ấy cũng được tổ chức rất tốt, có độ khó và độ phân hóa tốt”, ông Sơn nói.

PGS. TS Hồ Thanh Phong, Hiệu trưởng trường ĐH Quốc tế (ĐHQG TP. HCM) cho rằng, hình thức kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học có thể giống nhau nhưng sau bao nhiêu năm, tính chất và chất lượng sẽ khác. Bắt đầu từ năm 1970, kỳ thi tuyển sinh đại học được tổ chức kéo dài đến năm 2014 và trải qua bốn lần thay đổi. Ban đầu, kỳ thi được tổ chức ở mỗi tỉnh, thành, giảng viên trường đại học về các tỉnh coi thi. Đến năm 1991 – 2001, các trường tự tổ chức thi riêng. Giai đoạn 2002 – 2014, Bộ tổ chức kỳ thi “3 chung”, với phương châm chung đề, chung đợt thi và sử dụng chung kết quả thi. Từ năm 2015, Bộ tổ chức kỳ thi THPT quốc gia để sử dụng kết quả, với hai mục đích: Xét công nhận tốt nghiệp THPT và làm căn cứ để tuyển sinh đại học, cao đẳng. “Việc duy trì kỳ thi THPT quốc gia như ba năm qua đã dẫn đến nhiều hệ lụy mà gần đây nhất là việc điểm chuẩn các trường đại học lên đến hơn 30 cho 3 môn thi. Đó là con số rất vô lý. Giao cho các sở GD – ĐT tổ chức coi thi sẽ có nơi làm nghiên túc, nơi làm chưa nghiêm. Một trong những yếu tố ảnh hưởng điểm thi chính là công tác coi thi. Học sinh ở 63 tỉnh, thành lại sử dụng kết quả này để cùng xét tuyển vào một trường đại học. Như vậy là không công bằng”, ông Phong nói.

Lãnh đạo nhiều trường đại học ở TP. HCM cho rằng, Bộ đang rơi vào vòng luẩn quẩn khi ôm việc tổ chức thi cử và tuyển sinh của các trường. TS Nguyễn Đức Nghĩa, Phó Giám đốc ĐHQG TP. HCM cho rằng, Bộ GD – ĐT nên giữ kỳ thi THPT quốc gia 2018 ổn định để thí sinh có thời gian chuẩn bị. Hiện nay, năm học mới thực chất đã bắt đầu trước khai giảng, nếu có sự thay đổi lớn sẽ gây xáo trộn cho học sinh. Quy chế tuyển sinh của Bộ đưa ra trong năm 2015 cũng ghi rõ, nếu các trường muốn thay đổi các khối thi truyền thống hoặc tổ hợp môn thi đã sử dụng để xét tuyển thì phải báo cáo Bộ và thông báo công khai ít nhất 3 năm trước khi áp dụng. Khi Bộ chuyển sang bài thi tích hợp sẽ khiến các trường bắt buộc điều chỉnh tổ hợp xét tuyển theo mà không công bố trước. Như vậy, liệu có vi phạm chính quy định do mình đã đặt ra? Theo ông Nguyễn Đức Nghĩa, ngoài việc giữ ổn định cho kỳ thi THPT quốc gia 2018, khâu tổ chức thi cần tăng cường giám sát để có kết quả nghiêm túc. Đề thi cần điều chỉnh độ khó cho phù hợp để có sự phân hóa tốt.

QUẾ SƠN

Lãnh đạo nhiều trường THPT tại TP. HCM lo lắng, những thay đổi về kỳ thi THPT quốc gia 2018 mà Bộ GD – ĐT gửi văn bản lấy ý kiến của các trường khiến thí sinh hoang mang. Học sinh lớp 12 đã đi học và định hình được các khối thi từ trước. Nếu theo phương án 2, việc học tập của các bạn sẽ có nhiều thay đổi. Chẳng hạn, một thí sinh thi theo khối A, với 3 môn Toán, Lý, Hóa có thể không học tốt môn Sinh. Khi gộp vào bài thi KHTN, bài môn Sinh chiếm hơn 3 điểm, điều này sẽ khiến thí sinh không đạt điểm cao. Do đó, nên sử dụng phương án thi này cho năm học 2018 – 2019 để giúp các bạn có định hướng học tập tốt.

Bài viết được đăng trên Báo Sinh Viên Việt Nam số 35, phát hành ngày 04/09/2017:

 

To Top