THEO DÒNG THỜI SỰ

Không chủ quan với dịch sốt xuất huyết

Dịch sốt xuất huyết đang ở thời kỳ “đỉnh dịch”. Học sinh, sinh viên là một trong những đối tượng dễ mắc sốt xuất huyết vì sự chủ quan.

Dễ biến chứng nặng vì chủ quan, điều kiện vệ sinh kém

Nằm ghép chung giường với hai người bệnh sốt xuất huyết tại khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai, Nguyễn Văn Lân (học sinh lớp 11, quê ở Hưng Yên) cho biết, Lân lên Hà Nội học ôn thi. Chẳng may, đúng thời kỳ “đỉnh dịch” sốt xuất huyết, Lân mắc bệnh và phải nhập viện. Sau một tuần điều trị, hiện sức khỏe của Lân đã ổn.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, trung bình, mỗi ngày khoa Truyền nhiễm tiếp nhận hơn 100 bệnh nhân sốt xuất huyết đến khám, trong đó, khoảng 20 bệnh nhân sốt xuất huyết nặng phải nhập viện điều trị nội trú. “Trong số bệnh nhân nặng nhập viện, có rất nhiều học sinh, sinh viên. Có những gia đình bốn người cùng mắc bệnh”, TS.BS Đỗ Duy Cường, Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai cho biết. Do điều kiện xóm trọ chật chội, vệ sinh kém, lại chủ quan trong sinh hoạt nên học sinh, sinh viên là đối tượng dễ bị mắc sốt xuất huyết Dengue, một căn bệnh chỉ lây qua đường muỗi đốt.

Bệnh nhân sốt xuất huyết điều trị tại khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai.

Theo TS. BS Đỗ Duy Cường, do chủ quan, thiếu kiến thức về điều trị đúng cách nên người bệnh dễ nhầm lẫn sốt xuất huyết với sốt phát ban vì có chung dấu hiệu da đỏ, phát ban trên da. Thậm chí, sốt xuất huyết còn có thể bị nhầm với bệnh cảm cúm thông thường ở giai đoạn sớm, do có dấu hiệu nhức mỏi, ho. Sai lầm thường gặp nhất là tự ý truyền dịch tại cơ sở tư nhân, dùng thuốc hạ sốt không đúng. Điều này vừa gây nguy cơ xảy ra biến chứng, vừa ảnh hưởng đến hiệu quả hồi phục của người bệnh. “Trang bị kiến thức phân biệt sốt xuất huyết với các bệnh gây sốt khác là điều cần thiết trong thời điểm sốt xuất huyết đang lên đỉnh dịch, tốc độ lây lan rất nhanh. Người bệnh cần được chẩn đoán sớm và nhập viện để tránh biến chứng nặng, nguy cơ tử vong”, TS. BS Đỗ Duy Cường nói.

Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương cũng đang trong tình trạng quá tải người bệnh sốt xuất huyết. Theo PGS Nguyễn Văn Kính, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, năm nay, tình hình dịch sốt xuất huyết có nhiều diễn biến thất thường, đặc biệt là tại Hà Nội. Bệnh viện mới tiếp nhận một trường hợp nhân 51 tuổi (quận Ba Đình), bệnh nhân này đã bị tử vong do bệnh sốt xuất huyết. Đây là trường hợp thứ hai ở Hà Nội tử vong do sốt xuất huyết. Ca thứ nhất được Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương xác định tử vong là một nữ sinh viên trường ĐH Ngoại thương, tử vong vào tháng 4/2017.

Sốt cao đột ngột, hãy xét nghiệm, “test” nhanh

BS Đỗ Duy Cường nhấn mạnh: “Để xác định có dương tính virút sốt xuất huyết hay không một cách sớm nhất, người bệnh cần làm xét nghiệm, “test” nhanh, nếu có triệu chứng sốt cao đột ngột trong 24 giờ đầu. Xét nghiệm công thức máu sẽ thấy bạch cầu có thể giảm, tiểu cầu giảm rõ, tốc độ lắng máu tăng để xác định mức độ của bệnh. “Test” nhanh sàng lọc sớm sốt xuất huyết, chỉ mất khoảng 30 phút – 1 giờ là cho kết quả. “Test” nhanh hiện đã có thể thực hiện ở cả bệnh viện tuyến huyện, tuyến tỉnh nên rất thuận tiện cho người bệnh”. Nếu mức độ bệnh nhẹ, người bệnh có thể chăm sóc, điều trị tại nhà, dưới sự giám sát của trạm y tế phường, xã theo phác đồ của Bộ Y tế. Hạ sốt bằng Paracetamol đơn chất, tuyệt đối không dùng Aspirin, bởi thuốc này gây chảy máu đường tiêu hóa, kéo dài bệnh. “Bù dịch bằng đường uống Oresol là tốt và an toàn nhất. Ngoài ra, có thể uống nước dừa, cam, nước canh. Chế độ ăn đồ dễ tiêu để cơ thể chóng phục hồi. Tránh tự ý truyền dịch bừa bãi tại nhà hoặc cơ sở y tế tư nhân, đặc biệt là từ ngày thứ tư của bệnh. Vì truyền dịch bừa bãi sẽ thừa dịch, biến chứng phù phổi, điều trị rất phức tạp”, TS. BS Đỗ Duy Cường lưu ý. Đặc biệt, nếu xuất hiện những triệu chứng cảnh báo như hạ tiểu cầu, xuất huyết, tổn thương chức năng thận, chức năng gan, mệt mỏi, nôn, chân tay lạnh, mạch nhanh, huyết áp tụt… người bệnh cần nhập viện tuyến trên để điều trị và theo dõi sát sao.

TS. BS Đỗ Duy Cường, Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai.

“Tiên lượng dịch sốt xuất huyết có thể kéo dài tới 1 – 2 tháng nữa. Sốt xuất huyết lại chưa có vắcxin phòng bệnh. Chính vì thế, mọi người cần nâng cao ý thức vệ sinh nhà cửa, tránh để bị muỗi đốt là cách phòng bệnh tốt nhất. Tránh chủ quan, đặc biệt là những người ở trọ một mình, để bệnh trở nặng mới nhập viện”, TS. BS Đỗ Duy Duy Cường khuyến cáo.

Hải Đăng

 

Theo đánh giá của TS. BS Đỗ Duy Cường, dịch sốt xuất huyết năm nay tới sớm hơn mọi năm và có nhiều diễn biến bất thường, chủ yếu gây biến chứng suy thận. Chỉ trong vòng nửa đầu tháng 7/2017, số ca mắc sốt xuất huyết nhập khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai đã tăng đột biến lên 90 ca bệnh, gấp đôi cả tháng Sáu.

Hà Nội là một trong những tâm điểm của dịch sốt xuất huyết năm 2017. Khoa Truyền nhiễm đang trong tình trạng quá tải, nhiều bệnh nhân phải nằm ghép. Có thời điểm, 3 bệnh nhân phải nằm chung một giường. Mặc dù 2/3 số giường bệnh của khoa đã dành cho bệnh nhân sốt xuất huyết, khoa phải kê thêm giường nhưng vẫn không xuể.

Phân biệt sốt xuất huyết và sốt phát ban

Sốt xuất huyết:

– Do vi rut Dengue, lây từ người sang người qua đường muỗi đốt.

– Sốt cao đột ngột, liên tục 3 – 4 ngày đầu, khó hạ sốt.

– Đau nhức hố mắt, mắt đỏ. Da đỏ ửng, môi khô do hiện tượng cô đặc máu.

– Có chấm xuất huyết ở dưới da, không có ban.

– Chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam.

– Đi ngoài phân đen do bị xuất huyết nội tạng.

Sốt phát ban:

– Do vi rút gây ra, lây lan qua đường không khí.

– Đa số nhẹ, có thể theo dõi, chăm sóc tại nhà.

– Sốt cao từng cơn, uống thuốc có thể hạ sốt.

– Phát ban đỏ hoặc ban sẩn trên bề mặt da từ 3 – 5 ngày rồi lặn.

– Nổi hạch vùng đầu, mặt, cổ.

 

 Bài viết được đăng trên Báo Sinh Viên Việt Nam số 31, phát hành ngày 07/08/2017: 

To Top