GIỚI TRẺ

Nghe Bolero và trả tiền cho chiếc bình mẻ

1. Bạn chơi mạng xã hội Facebook. Bạn than phiền, sao trên Facebook có những người suốt ngày chỉ đăng mỗi một nội dung mà không biết chán. Tôi khuyên bạn, nếu không chấp nhận, không thấy hứng thú với sở thích đó của người khác thì nên “block”, hủy kết bạn, để khỏi phải nhìn thấy chuyện đó hằng ngày.

Và tôi lại hỏi, vậy tại sao bạn lại suốt ngày đăng chuyện ăn nhậu với bạn bè, bài đăng nào cũng thấy đĩa hải sản và thùng bia, được “checkin” trong một nhà hàng sang chảnh nào đó? Nếu bạn thấy người khác đăng chuyện làm đẹp, chuyện chơi “xế độc”, chuyện chữ nghĩa, chuyện chính trị, chuyện hát hò… thường xuyên làm bạn chán thì người khác nhìn vào trạng thái của bạn cũng cảm nhận y như vậy.

Trên mạng xã hội, việc phơi bày cá tính cá nhân sẽ hiển thị trên một xã hội “phẳng”. Nơi đó, mỗi người được “cổ vũ” thể hiện cái tôi của bản thân hằng ngày, bởi “lời chào mời”: “Bạn đang nghĩ gì?”. Vậy là những mối quan tâm, niềm đam mê, suy nghĩ, chính kiến… của người ta bộc lộ ra trước toàn thể “500 anh em”, với tần suất dày đặc. Có những lối sống, suy nghĩ, mối quan tâm,… khiến bạn cảm thấy… đó không phải “gu” của mình, không thấy muốn nó xuất hiện mỗi ngày, thậm chí, có khi niềm vui, niềm tự hào của người khác lại là nỗi buồn hay sự tổn thương trong bạn. Mạng xã hội cho bạn quyền lựa chọn bỏ theo dõi, hủy kết bạn, thậm chí chặn vĩnh viễn một tài khoản cá nhân nào đó, nếu bạn không muốn thấy, không muốn kết nối.

Hoặc bạn nghĩ rằng, xã hội ảo là một xã hội phong phú cá tính cần được tôn trọng, chúng ta chỉ có thể sống cuộc sống của mình và đừng bao giờ để cuộc sống, cá tính của người khác khiến chúng ta bận tâm, xao lãng; hoặc bạn không chấp nhận được đặc tính này của mạng xã hội, luôn nhìn những cá nhân khác với ánh nhìn thiếu cởi mở, khó chấp nhận, cái tôi “ngập mặt”, rồi chuốc lấy phiền não cho bản thân. “Nước sông không phạm nước giếng”. Bạn là bạn, người khác là người khác. Làm sao buộc một xã hội phải “đồng phục” như bạn? Nếu nghĩ vậy, có lẽ, bạn nên mua một chiếc tivi để tùy chỉnh kênh và âm lượng, mọi thứ sẽ đúng ý mình hơn.

2. Đợt rồi, tôi mang nhiều chiếc bình gốm Bàu Trúc, từ Ninh Phước, Ninh Thuận vào Sài Gòn rao bán chơi. Khổ nỗi, gốm truyền thống của bà con Chăm nung non, chính xác hơn là chỉ nướng bằng rơm rạ nên dễ bể khi di chuyển xa. Có những sản phẩm hỏa biến đẹp nhưng bị sứt mất quai, miệng, tiếc vô cùng. Thế là tôi đem ra ban công chưng chơi, cho nắng chiếu vào, kiếm cái background đẹp chụp một tấm ảnh đăng lên mạng xã hội, không có chủ ý bán, vì hàng sứt mẻ. Ấy vậy mà vẫn có cậu thanh niên “inbox” hỏi mua cái bình sứt cho bằng được. Tôi gởi cho bạn một loạt ảnh có cả vết sứt mẻ và ngạc nhiên hỏi: “Nó bị sứt vậy, bạn chắc là muốn mua chứ?”. Cậu thanh niên cười, nói: “Em làm nghề thiết kế. Kiểu dáng và hỏa biến thích quá, sứt chút xíu càng chất, không sao đâu anh, em thích vậy mới hỏi mua mà!”.

Từ đó, tôi mới phát hiện ra một “chân lý”, với hàng nghệ thuật và những thứ thuộc về thẩm mỹ, cảm nhận khách hàng là “chân lý”. Có những thứ người khác cho là lỗi, bỏ đi, cho không lấy nhưng với người khác lại là “nghệ thuật”, không tiếc tiền mua. Bởi vậy, khi khách chọn được hai sản phẩm “art”, nhờ tôi chọn cho họ một trong hai, tôi thường khuyên: “Bạn bỏ tiền mua, sản phẩm là của bạn, sẽ đặt trong nhà bạn, hãy bình tĩnh suy nghĩ xem sản phẩm nào sẽ khiến bạn tiếp xúc hằng ngày không thấy chán và tạo cảm hứng nhất. Nếu đã suy nghĩ kỹ mà không thể loại được cái nào, tốt nhất hãy… mua nhiều món để ủng hộ tôi”. Kinh nghiệm của tôi là thay vì lựa chọn giúp, hãy để người khác chịu trách nhiệm cho lựa chọn của họ.

3. Gần đây, báo chí và mạng xã hội rộ lên cuộc tranh luận về chuyện ca sĩ Tùng Dương cho rằng “già trẻ lớn bé mà đam mê bolero là một sự thụt lùi, không mang tính sáng tạo hay phát triển nền âm nhạc”. Cứ cho rằng, những phát ngôn của ca sĩ này không bị báo chí dẫn sai hay suy diễn, có thể thấy, đa phần người tham gia tranh luận, tranh cãi bị lôi cuốn vào các thái cực của những thứ ngoài âm nhạc. Có người dùng bolero để dẫn chuyện phân biệt vùng miền, chính trị, chỉ trích “gu” thưởng thức của nhau… Ít người phân tích vào bản chất tiết điệu của bolero và bolero sinh ra chỉ là phục vụ cảm xúc nghệ thuật của từng cá nhân riêng biệt. Thậm chí, bolero từ khi sinh ra đã chu du qua bao nhiêu vùng đất trên thế giới, với những cộng đồng khác nhau. Ở mỗi cộng đồng, nó được thể hiện với những tiết điệu nhanh, chậm khác nhau. Thậm chí, ở Việt Nam, người nghe còn có thể phân bolero thành hai loại. Một loại bolero kể chuyện đời sống bình dân, một loại bolero “sang chảnh” hơn, với ngôn ngữ thơ, có tính triết lý nhân sinh, với ca từ trau chuốt. Người nghe bolero tự phân biệt và tự chọn cho mình những bản nhạc phù hợp với cá tính, trải nghiệm của bản thân. Cách thể hiện của các ca sĩ bolero cũng có những thay đổi, như cách người ta hát bolero với tiết điệu nhanh hơn, thành rumba. Có ca sĩ “tóc xanh tóc vàng” cố biến những bản bolero thành disco, chêm thêm phần rap… mở inh ỏi ở cổng những khu công nghiệp hay vũ trường, khiến những khán giả bolero truyền thống cảm thấy “ứa gan”. Vậy mà vẫn có những khán giả chấp nhận những bản nhạc vốn là bolero nhưng được phối lại, chơi theo kiểu disco hay rumba… như vậy.

Bolero là một điệu nhạc đứng ngang hàng với rock, ballade, slow, disco, bossanova… và mỗi giai điệu đều có những đặc trưng của nó. Việc lựa chọn nghe dòng nhạc nào sẽ tùy thuộc vào sở thích cá nhân, không thể cưỡng ép cảm nhận. Cũng như mỗi con người có một khả năng riêng, một nghề nghiệp riêng cần được tôn trọng vậy.

4. Mỗi cá nhân là khác nhau và… duy nhất. Quan trọng là bạn biết sống cuộc sống của bạn. Bạn chắc những thứ bạn lựa chọn sẽ khiến bạn vui. Bạn hãy cứ nghe bolero, yêu một chiếc bình bị sứt, có một niềm tin nào đó… cho riêng bạn, nếu điều đó làm bạn vui và thoải mái. Vì cuộc sống của bạn là của riêng bạn. Hãy chấp nhận mọi cá tính xung quanh và tôn trọng nó, cũng như mọi người sẽ hiểu và cảm thông cho con người cá nhân của bạn, thay vì mãi tranh thua đủ về những thứ không cùng hệ quy chiếu, chẳng ăn nhập gì với nhau.

QUẢNG SƠN

Bài viết được đăng trên Báo Sinh Viên Việt Nam số 36, phát hành ngày 11/09/2017:

To Top