GIỚI TRẺ

“Biệt đội” giải cứu rùa biển

Nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị và tầm quan trọng của bảo tồn biển nói chung và bảo tồn rùa biển nói riêng, đội ngũ tình nguyện viên đến từ nhiều trường đại học, cao đẳng trên cả nước góp sức giúp đỡ cán bộ chuyên môn tại khu bảo tồn rùa biển Hòn Cau, tỉnh Bình Thuận.

Học được nhiều kỹ năng

Hầu hết tình nguyện viên trên đảo đều là ngư dân sống bằng nghề đánh bắt. Trước đây, họ là những người chuyên săn bắt và trộm trứng rùa biển. Sau khi Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Hòn Cau được thành lập, qua sự tuyên truyền, họ trở thành những tình nguyện viên tích cực trong công tác bảo tồn rùa biển. Vào mùa cao điểm rùa biển sinh sản (khoảng từ tháng Năm đến tháng Mười), các bạn sinh viên đến từ nhiều trường đại học, cao đẳng sẽ được tuyển chọn để trở thành tình nguyện viên hỗ trợ công tác bảo vệ rùa biển.

Các bạn tình nguyện viên cùng thành viên Ban Quản lý Khu bảo tồn rùa biển Hòn Cau.

Chị Yến Phi (Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Hòn Cau) cho biết: “Hằng năm, khu bảo tồn phối hợp với Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) để tuyển chọn các bạn sinh viên muốn ra đảo trải nghiệm và hỗ trợ công tác bảo tồn rùa biển. Các bạn này sẽ được IUCN tuyển chọn theo tiêu chuẩn của họ. Mỗi đợt như thế kéo dài 5 ngày. Mọi người sẽ cùng nhau sinh hoạt, dọn rác trên bãi biển hoặc ở các bãi rùa sinh sản. Đến tối, các tình nguyện viên sẽ theo chân các anh chị làm việc trong khu bảo tồn để tìm rùa lên bờ để trứng”.

Sau khi lên đảo, một ngày làm việc của các tình nguyện viên sinh viên bắt đầu bằng việc đi xem bãi rùa đẻ trứng. Đây cũng là nơi mọi người ngủ lại qua đêm để canh rùa lên bờ, đào ổ đẻ trứng. Nếu may mắn, các bạn sẽ có cơ hội xem tận mắt rùa đẻ trứng. Còn không, các bạn sẽ dọn dẹp xung quanh bãi biển, tham gia các hoạt động cùng các anh chị trong Ban Quản lý Khu bảo tồn. Trung Quân (tình nguyện viên, từ TP. HCM) kể: “Tầm khoảng 9h tối, mọi người chuẩn bị đồ đạc, như mang ủng, áo khoác, chăn gối… để ra trực tại bãi rùa đẻ. Bãi trực là một mỏm đá cao nhưng dễ dàng leo lên được. Ở đây, mọi người có thể quan sát bao quát toàn bộ khu vực. Mọi người sẽ trực đến khi có rùa đẻ, tiến hành di dời và đem về bãi ấp. Đêm đầu tiên mình trực cùng các anh chị lại không có rùa lên đẻ. Nhưng tàu đánh bắt cá nhiều vô kể. Lúc này, các anh trong Khu bảo tồn phải lái ca nô ra hướng dẫn họ ra xa bờ để rùa không hoảng sợ. Mình nghĩ, đây là một trải nghiệm tuyệt vời, vừa gần gũi với thiên nhiên, vừa học được nhiều kỹ năng mềm”.

Còn nhiều khó khăn

Công tác bảo tồn rùa và môi trường ở Hòn Cau còn nhiều khó khăn. Hòn Cau là ngư trường truyền thống của bà con ngư dân. Các bãi rùa lên sinh sản hay có ghe thuyền qua lại, sinh ra tiếng ồn làm rùa biển sợ. Rác sinh hoạt trong đất liền trôi ra và tấp vào đảo theo mùa gió rất nhiều. Ban ngày, đội đi tuần tra, nhắc nhở các ghe thuyền đậu tránh xa các bãi đẻ của rùa. Còn việc dọn rác cũng chỉ giải quyết được phần nào, vì vẫn phụ thuộc ý thức của khách du lịch và người dân. Các tình nguyện viên đã có cơ hội nhìn thấy trứng rùa nhưng tỷ lệ nở trứng không cao. Hoàng Khánh (tình nguyện viên) chia sẻ: “Trong buổi đầu tiên đi xung quanh đảo, các anh chị chỉ cho tụi mình bãi rùa đẻ, nơi mà trước kia mới tìm được một ổ và đem về ấp. Lúc xuống kiểm tra lần nữa, tụi mình đã phát hiện vẫn còn trứng nhưng rất tiếc đã hư hết. Ai cũng nhìn vào đống trứng hư mà lòng bùi ngùi. Tụi mình biết rằng, để một quả trứng nở thành rùa con, phát triển thành một con rùa trưởng thành là cả một quá trình không dễ dàng. Ổ trứng nhóm tình nguyện viên mình đào được có 81 quả nhưng chỉ nở được 36 con rùa”.

Các bạn tình nguyện viên đang di dời một ổ trứng rùa biển mới đẻ.

Ngoài những kỷ niệm vui, các tình nguyện viên cũng đã đồng hành với cán bộ Khu bảo tồn trong việc xử lý và phát hiện các sai phạm gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái nơi đây. Duy Luân (tình nguyện viên) kể: “Rạng sáng, tụi mình đang ngủ trên những tảng đá lớn ngoài bờ biển, bên cạnh bãi rùa đẻ trứng thì chợt giật mình tỉnh giấc bởi những tiếng lộp độp lạ lẫm. Khi mọi người mở mắt ra, hàng trăm tàu thuyền, lớn có, nhỏ có, những ánh đèn pha, tiếng động cơ xuồng máy, tiếng máy cuộn lưới và hò reo tạo nên một khung cảnh huyên náo. Khi còn chưa hiểu chuyện gì đang diễn ra, anh Cường (cán bộ của Đội bảo tồn biển Hòn Cau) đã giải thích rằng, những tiếng động đó là do những tàu thuyền đang đánh bắt cá trái phép trong vùng biền bảo tồn. Phương pháp mà họ dùng để đánh bắt cá là kéo lưới, kết hợp với dùng mìn số lượng nhỏ. Đó là lý do chính của những tiếng nổ lộp độp bất thường trong màn đêm tĩnh lặng. Tụi mình liên lạc ngay với anh Trần Công Lập (Trưởng Khu bảo tồn biển) và một số cán bộ khác, lái ca nô ra để xua từng chiếc thuyền đánh bắt tránh ra xa”.

Một con rùa biển đang đẻ trứng.

Sau mỗi đợt, các nhóm tình nguyện viên sẽ đến và tham gia cùng khu bảo tồn. Mỗi chuyến đi tuy ngắn ngày nhưng để lại nhiều ấn tượng, kỷ niệm khó quên cho các bạn trẻ. Tiến Thịnh (tình nguyện viên) tâm sự: “Qua chuyến đi Hòn Cau và những tài liệu từ IUCN, mình thêm hiểu biết về loài rùa biển và tầm quan trọng của chúng. Chuyến đi của mình không có rùa lên đẻ. Khi nghe người dân kể, mấy mươi năm về trước, rùa lên nhiều lắm, mình nghĩ cần phải hành động nhiều hơn nữa để mấy mươi năm sau, lại sẽ có thật nhiều rùa lên đẻ, để loài rùa biển không chỉ còn được thấy qua những trang sách. Qua chuyến đi, mình học được nhiều kỹ năng, nhiều câu chuyện không có trong sách vở nhà trường. Ngoài ra, mình còn có dịp làm quen với nhiều bạn bè đến từ các vùng miền khác nhau trên cả nước”.

THUẬN TÙNG

Hòn Cau được các nhà khoa học xếp vào tốp đầu về giá trị sinh thái. Với diện tích 140 ha, Khu bảo tồn biển Hòn Cau là bãi đẻ của các loài rùa biển, khi đến mùa sinh sản. Năm 2013, Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Hòn Cau đã phát hiện 10 cá thể rùa biển lên khu vực đảo Hòn Cau sinh sản và đã bảo vệ thành công các ổ trứng. Năm 2014, phát hiện 3 cá thể rùa biển lên đẻ trứng tại đảo Hòn Cau. Khu vực đảo Hòn Cau cũng là ngư trường truyền thống của bà con ngư dân vùng biển. Mặc dù Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Hòn Cau đã tuyên truyền, ngăn chặn và xử lý nhiều trường hợp vi phạm nhưng các hoạt động đánh bắt hải sản trái phép (nghề lưới) vẫn tiếp tục diễn ra và đến mùa sinh sản của rùa biển hay xảy ra tình trạng rùa bị mắc vào lưới của các đối tượng này.

Bài viết được đăng trên Báo Sinh Viên Việt Nam số 11/09/2017:

To Top