THEO DÒNG THỜI SỰ

ĐHQG TP.HCM: Gần 15 năm chưa giải tỏa xong mặt bằng

Được kỳ vọng sẽ trở thành khu đô thị đại học kiểu mẫu cho cả nước nhưng gần 15 năm qua, Khu đô thị ĐHQG TP. HCM vẫn chưa giải tỏa xong mặt bằng, do thiếu vốn và cơ chế thực hiện.

Khó giải phóng mặt bằng

Hiện nay, ĐHQG TP. HCM đang xây dựng mô hình Khu đô thị đại học hiện đại đầu tiên của cả nước, với diện tích gần 644ha, tại quận Thủ Đức của TP. HCM và huyện Dĩ An thuộc tỉnh Bình Dương. Đại học này đang dần chuyển đào tạo từ cơ sở nội thành lên Khu đô thị đại học. Mục tiêu của ĐHQG TP. HCM là ưu tiên xây dựng phòng học, phòng thí nghiệm phục vụ công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu. Hiện nay, tỷ lệ sinh viên học tại Khu đô thị đạt 65%. Đến năm 2020, khi tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên đi vào hoạt động thì tỷ lệ sinh viên học tại Khu đô thị đại học sẽ đạt 95%. Để đạt được mục tiêu này, ĐHQG TP. HCM đã đẩy mạnh xã hội hóa các công trình dịch vụ để phục vụ sinh viên, thực hiện hợp tác công tư PPP, hợp đồng BT cho dự án bệnh viện ĐHQG TP. HCM và một số dự án dịch vụ phục vụ sinh viên. Điển hình cho sự hợp tác giữa đại học này với các đơn vị bên ngoài là mô hình đầu tư xây dựng ký túc xá. Cụ thể, Nhà nước hỗ trợ kinh phí xây dựng các tòa nhà ký túc xá còn một số tỉnh đầu tư kinh phí trang thiết bị nội thất các phòng ở. Do đó, ĐHQG TP. HCM đang có hệ thống ký túc xá lớn và hiện đại nhất cả nước với hai địa điểm. Tại khu Linh Trung của quận Thủ Đức, số lượng sinh viên đang ở là 20.735 người, nếu hoàn thiện cơ sở vật chất sẽ đủ chỗ ở cho 35.000 sinh viên. Tại nội thành TP. HCM, số lượng sinh viên đang ở là 3.100 người.

Gần 15 năm xây dựng nhưng Khu đô thị ĐHQG TP. HCM vẫn chưa xong cơ sở vật chất.

PGS. TS Huỳnh Thành Đạt, Giám đốc ĐHQG TP. HCM cho biết, tính đến tháng 6/2017, việc bồi thường giải phóng mặt bằng mới thực hiện được 465 ha, đạt tỷ lệ 72,3%. Hiện nay, có hai khu tái định cư cho người dân đang sinh sống trong Khu đô thị ĐHQG TP. HCM khi bị giải tỏa. Thứ nhất là khu tái định cư 33,6 ha tại phường Bình An, thị xã Dĩ An của tỉnh Bình Dương, với 1.042 nền đất nhưng mới thi công được 70% khối lượng và bàn giao được 322 nền. Dự kiến vào tháng 6/2018, sẽ hoàn thành và bàn giao nền đất, đủ phục vụ cho người dân đang cư ngụ tại tỉnh Bình Dương thuộc Khu đô thị ĐHQG TP. HCM chuyển đến nơi ở mới. Còn khu tái định cư 6,8 ha ở phường Linh Xuân, quận Thủ Đức có 334 nền đất đã thi công hoàn chỉnh vào năm 2015, phục vụ nhu cầu tái định cư của một số người dân đang sinh sống tại phường Linh Xuân, quận Thủ Đức, thuộc Khu đô thị ĐHQG TP. HCM.

Hiện tại, ĐHQG TP. HCM có diện tích sàn xây dựng đạt 831.726 m2. Tổng số đường nội bộ đã hoàn thành là 19 km, chiếm 78% chiều dài đường nội bộ so với quy hoạch. Hoàn thành 60% khối lượng đường nước đường cấp nước sinh hoạt. ĐHQG TP. HCM phấn đấu đến hết năm 2018 sẽ hoàn thành công tác bồi thường giải phóng mặt bằng bàn giao đất sạch cho các đơn vị để hoàn thiện dự án Khu đô thị ĐHQG TP. HCM. Tuy nhiên, hiện nay, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đang gặp rất nhiều khó khăn vướng mắc. “Kinh phí đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Nhà nước đã bố trí cho dự án xây dựng Khu đô thị ĐHQG TP. HCM đến 2017 là hơn 4.860 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí đã sử dụng cho công tác bồi thường giải phóng mặt bằng và tái định cư là 1.631,5 tỷ đồng, chiếm 33,57%. Dù ĐHQG TP. HCM và tỉnh Bình Dương, TP. HCM đã có rất nhiều cố gắng nhưng đến nay việc bồi thường giải phóng mặt bằng kéo dài, gây rất nhiều khó khăn cho sự phát triển của Khu đô thị đại học. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Thứ nhất, kinh phí để bồi thường giải phóng mặt bằng là nguồn ngân sách Nhà nước nên vốn cấp cho công tác này chưa theo kịp yêu cầu. Do đó, TP. HCM và Bình Dương không thể chủ động trong việc chi trả bồi thường giải phóng mặt bằng. Việc kêu gọi đầu tư hiện nay còn gặp nhiều khó khăn và chưa đạt hiệu quả”, ông Đạt nói.

Vay tiền xây trường

Giám đốc ĐHQG TP. HCM cũng cho rằng, chính sách giá đền bù các khu vực trong Khu đô thị có sự thay đổi theo thời gian do chính sách của địa phương thay đổi. Diện tích đất được người được người dân bàn giao không liền thửa nên rất khó khăn trong việc quản lý, đất để trống nhưng không sử dụng được. Một số người dân thiếu hợp tác và không đồng tình với việc bồi thường giải phóng mặt bằng. Nhiều hộ dân có nguồn gốc sử dụng đất rất phức tạp, tình trạng sang nhượng nhà đất trái phép diễn ra rất phổ biến. Do đó, số lượng các hộ dân bị ảnh hưởng trong dự án thay đổi liên tục sau với số liệu điều tra ban đầu.

Để nhanh chóng hoàn thiện Khu đô thị, ĐHQG TP. HCM muốn ứng vốn trung dài hạn của giai đoạn 2016 – 2020 nhằm giải quyết dứt điểm công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. ĐHQG TP. HCM đã kiến nghị với UBND TP. HCM hai phương án. Thứ nhất, TP. HCM cho ĐHQG TP. HCM mượn 651,43 tỷ đồng trong năm 2018 và đại học này sẽ trả bằng nguồn vốn được Nhà nước cấp trong giai đoạn 2021 – 2025. Cách thứ hai là TP. HCM cho phép ĐHQG TP. HCM vay 651,43 tỷ đồng từ nguồn vốn của Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP. HCM trong năm 2018 và UBND TP. HCM sẽ hỗ trợ ĐHQG TP. HCM một phần hoặc toàn bộ lại vay. Số tiền này sẽ được ĐHQG TP. HCM hoàn trả từ nguồn ngân sách Nhà nước cấp trong giai đoạn 2021 – 2025.

Trong Khu đô thị ĐHQG TP. HCM vẫn còn hàng ngàn căn nhà lụp xụp.

ĐHQG TP. HCM cũng kiến nghị TP. HCM tiếp tục triển khai khu chung cư Phú hữu ở quận 9. Đồng thời cho phép Công ty Cổ phần Địa ốc 9 làm chủ đầu tư dự án, chuyển từ chung cư tái định cư thành chung cư tái định cư và thương mại với 200 căn hộ tái định cư được cấp riêng cho ĐHQG TP. HCM. Ngoài ra, TP. HCM cho phép và giới thiệu một số chung cư tái định cư trên địa bàn quận 9, Thủ Đức phù hợp với mức sống của các hộ dân ở phường Linh Trung để tái định cư. ĐHQG TP. HCM cũng muốn TP. HCM đề xuất với Chính phủ đồng ý chủ trương bố trí vốn vay ODA cho trường triển khai xây dựng các hạng mục công trình phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học để nhanh chóng hoàn tất công tác xây dựng cơ bản tại Khu đô thị đại học. “TP. HCM cần hỗ trợ và đầu tư phát triển Khu công nghiệp phần mềm thành Trung tâm ươm tạo đẳng cấp quốc tế trong lĩnh vực Công nghệ thông tin, truyền thông. Cụ thể, TP. HCM nên giao cho ĐHQG TP. HCM thực hiện các nhiệm vụ như: Đào tạo nguồn nhân lực doanh nhân và doanh nhân tiềm năng trong lĩnh vực Công nghệ thông tin, truyền thông. Tư vấn xây dựng hệ thống quản lý đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp. Tham gia xây dựng và phát triển hạ tầng mạng thông minh làm nên tảng để triển khai thí điểm các dịch vụ thông minh có chức năng của một phòng thí nghiệm sống để hỗ trợ dự án khởi nghiệp”, ông Đạt nói.

Giám đốc ĐHQG TP. HCM cho biết thêm, đại học này đang hướng đến xây dựng một Khu đô thị đại học thông minh, kiểu mẫu đầu tiên trên cả nước với đầy đủ cơ sở hạ tầng như siêu thị, nhà sách… Tất cả các dịch vụ hiện đại đảm bảo nhu cầu sinh sống của sinh viên, giảng viên. Chiến lược của ĐHQG TP. HCM giai đoạn 2016 – 2020 định hướng đến mục tiêu phát triển hệ thống và hoàn thiện mô hình tổ hợp đại học trên cơ sở đổi mới quản trị đại học, tăng tính tự chủ đại học. Phấn đấu đến 2025 trở thành một trong một trong 100 trường đại học hàng đầu của châu Á. Do đó, trước mắt cần phải xây dựng hoàn thiện cơ sở vật chất của Khu đô thị đại học rộng 644 ha.

QUẾ SƠN

ĐHQG TP. HCM là một hệ thống bao gồm 38 đơn vị. Trong đó, có 7 trường đại học thành viên, một viện nghiên cứu và 30 đơn vị trực thuộc. Đại học này có 5.500 cán bộ, viên chức. Trong đó, hơn 2.500 cán bộ giảng dạy, gần 900 viên chức khoa học – công nghệ, hơn 2.000 viên chức hành chính. Về trình độ, ĐHQG TP. HCM có khoảng 3.300 cán bộ có trình độ sau đại học. Hiện tại, ĐHQG TP. HCM đào tạo trên 5 lĩnh vực: Khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, kỹ thuật công nghệ, quản lý kinh tế luật, khoa học sức khỏe, với 3 bậc trình độ là đại học (96 mã ngành), thạc sĩ (100 mã ngành), tiến sĩ (79 mã ngành đào tạo). Quy mô đào tạo đại học chính quy của ĐHQG TP. HCM là gần 57.000 sinh viên, 7.152 học viên cao học và 1.108 nghiên cứu sinh. Hằng năm, đại học này cung cấp cho xã hội khoảng 10.000 kỹ sư và cử nhân, 1.300 thạc sĩ, 40 tiến sĩ. Tính đến nay, ĐHQG TP. HCM đã có 44 chương trình được đánh giá ngoài, 30 chương trình đạt chuẩn AUN-QA.

Bài viết được đăng trên Báo Sinh Viên Việt Nam số 43, phát hành ngày 30/11/2017:

 

To Top