THEO DÒNG THỜI SỰ

Đào tạo ngành Sư phạm sẽ đi về đâu?

Trong khi hàng loạt ngành học khác có điểm chuẩn cao ngất ngưởng thì nhóm các trường Sư phạm lại có điểm chuẩn bằng điểm sàn. Điều đáng nói, trường Sư phạm là nơi đào tạo ra các thầy cô giáo tương lai. Vì sao nghề dạy học lại kém hấp dẫn như vậy?

Điểm chuẩn bằng sàn

Mùa tuyển sinh năm 2017, các trường đào tạo giáo viên bao gồm cả trình độ đại học, cao đẳng, trung cấp vẫn tuyển mới hơn 55.600 chỉ tiêu. Việc xác định chỉ tiêu đào tạo dường như tách biệt với nhu cầu nhân lực. Hiện tại, cả nước đang có hơn 100 trường, khoa có đào tạo ngành Sư phạm. Thế nhưng, trong kỳ tuyển sinh năm nay, chỉ 3 trường có điểm trúng tuyển ở mức trên dưới 20 điểm. Đó là các trường: ĐH Sư phạm Hà Nội, ĐH Sư phạm TP. HCM và ĐH Sài Gòn. Điểm đó là cao nhưng so với điểm chuẩn của các ngành: Công an, Quân đội, Y Dược, Kinh tế… thì mức điểm nói trên vẫn nằm ở “cửa dưới”. Các trường Sư phạm còn lại thì có mức điểm chuẩn chỉ bằng điểm sàn của Bộ GD – ĐT là 15,5 điểm.

Chẳng hạn, trường ĐH Sư phạm (ĐH Thái Nguyên) là đơn vị có truyền thống đào tạo về ngành Sư phạm nhưng điểm chuẩn năm nay cao nhất chỉ là 16,5 điểm ở ngành Sư phạm Ngữ văn và Sư phạm Địa lý. Tiếp theo là ngành Sư phạm Giáo dục tiểu học: 16 điểm. Còn lại, hầu hết các ngành khác, như: Sư phạm Vật lý, Sư phạm Hóa học, Sư phạm Tin học, Sư phạm Lịch sử, Sư phạm Tâm lý, Sư phạm Toán tin… đều có điểm chuẩn bằng điểm sàn của Bộ GD – ĐT. Điều đáng nói, điểm chuẩn thấp nhưng vẫn có rất ít thí sinh lựa chọn. Chẳng hạn, ngành Sư phạm Vật lý, chỉ tiêu 60 nhưng số thí sinh trúng vào mới được 22 người, ngành Sư phạm Tin học tuyển 40 chỉ tiêu, chỉ có có 3 thí sinh đỗ. Rất nhiều ngành học ở trường này phải xét tuyển NV2, với mức điểm nhận hồ sơ chỉ bằng NV1.

Tương tự, nhiều trường đại học địa phương có điểm chuẩn vào ngành Sư phạm chỉ bằng điểm sàn. Tại trường ĐH Sư phạm (ĐH Huế), điểm chuẩn đầu vào tất cả các ngành đào tạo Sư phạm như: Sư phạm Tin học, Sư phạm Vật lý, Sư phạm Sinh học, Sư phạm Hóa học đều là 12,75 điểm. Một số ngành khác như: Sư phạm Toán học, Sư phạm Địa lý cũng chỉ ở mức 16,5 điểm. Mức điểm chuẩn các ngành Sư phạm của trường ĐH Hải Phòng cũng không cao. Ngoại trừ hai ngành Sư phạm Vật lý, Sư phạm Hóa thì các ngành Sư phạm khác như: Sư phạm Toán, Sư phạm Ngữ văn, Sư phạm Địa lý cũng chỉ bằng hoặc hơn điểm sàn 0,5 điểm. Các ngành Sư phạm của trường ĐH Đồng Nai có điểm khá thấp: Điểm chuẩn dao động từ điểm sàn tới 17 điểm. Hai ngành cao nhất của trường này là Sư phạm Toán và Sư phạm Văn: 17 điểm. Mức điểm chuẩn của các ngành Sư phạm trường ĐH An Giang cũng trong tình trạng tương tự. Ở trường này, các ngành: Sư phạm Tiếng Anh, Sư phạm Địa lý, Sư phạm Lịch sử, Sư phạm Ngữ văn có mức điểm từ 18 – 19; 3 ngành: Sư phạm Toán, Sư phạm Lý, Sư phạm Hóa chỉ bằng mức điểm sàn.

Thí sinh nộp hồ sơ xét tuyển vào ngành Sư phạm của trường ĐH Sài Gòn.

Nằm trong số bảy trường đại học được đặt hàng xây dựng các chương trình đào tạo giáo viên mới và bồi dưỡng giáo viên phổ thông nhưng điểm chuẩn ngành sư phạm của trường ĐH Vinh ở Nghệ An chỉ bằng điểm sàn. Trong khi đó, cả 10 ngành sư phạm của trường ĐH Hồng Đức ở Thanh Hóa và 8 ngành sư phạm của trường ĐH Hùng Vương ở Phú Thọ đều lấy điểm chuẩn là 15,5.

Đầu vào Sư phạm thấp khiến nhiều chuyên gia lo lắng về chất lượng đội ngũ giáo viên trong tương lai. Nhất là vào những năm tới đây, khi chương trình phổ thông mới được triển khai, với hàng loạt yêu cầu mới thì những giáo viên có điểm trúng tuyển chỉ bằng điểm sàn có đủ sức đảm đương được những yêu cầu và mục tiêu đổi mới giáo dục?

Cần điều chỉnh mạng lưới trường sư phạm

Trao đổi với Sinh Viên Việt Nam, PGS. TS Nguyễn Kim Hồng, nguyên Hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm TP. HCM cho rằng, nếu coi giáo viên là một nghề thì hiện nay nghề này thiếu hấp dẫn so với nhiều ngành khác. Miễn học phí được xem là biện pháp hấp dẫn thí sinh vào ngành Sư phạm nhưng nó chỉ tạo ra sức hút cho giai đoạn đầu, vài năm gần đây, không còn sức hút nữa. Thí sinh và gia đình họ cũng cân nhắc, được miễn học phí khoảng 30 triệu đồng trong 4 năm, trong khi nghề nghiệp thì gắn bó cả đời, mà thu nhập của nghề dạy học thì không hấp dẫn nên không thu hút được người giỏi cũng là tất nhiên. Đó là chưa kể, nghề giáo xin việc không đơn giản, áp lực hơn nhiều ngành nghề khác.

Một chuyên gia giáo dục tại TP.HCM cho rằng, với đề thi dễ như năm nay, lại thi bằng hình thức trắc nghiệm nhưng điểm trúng tuyển thấp như vậy đồng nghĩa với các trường đã tuyển những thí sinh không biết gì vào học Sư phạm. Sau này, ra trường, làm thầy thì chất lượng giáo dục của bậc học nền tảng sẽ đi về đâu? Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng khẳng định: “Chất lượng đầu vào ngành Sư phạm thấp đã diễn ra nhiều năm rồi chứ không phải mới năm nay”. Trong khi đó, TS Lê Anh Phương, Hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm (ĐH Huế) cho biết, cần xây dựng cơ sở dữ liệu thực trạng giáo viên theo địa phương, như thừa, thiếu bao nhiêu giáo viên, môn gì. Dự báo trong 5 năm tới, số giáo viên nghỉ hưu là bao nhiêu, quy mô học sinh tăng giảm như thế nào, số lượng sinh viên Sư phạm ra trường có bao nhiêu người theo nghề… Đây là một căn cứ để xác định quy mô đào tạo, cũng như điều chỉnh mạng lưới trường Sư phạm. GS. TS Trần Văn Nam, Giám đốc ĐH Đà Nẵng đề xuất, nên đặt ra yêu cầu về ngưỡng tối thiểu vào các trường đại học Sư phạm để đảm bảo chất lượng đầu vào, vì đào tạo giáo viên cần đặc biệt quan tâm về chất lượng. Chẳng hạn, có thể đặt ra ngưỡng tối thiểu là 20 – 22 điểm đầu vào. Hoặc thí sinh muốn đăng ký học Sư phạm Toán thì môn Toán phải đạt điểm tối thiểu là bao nhiêu.

TS Phùng Xuân Nhạ, Bộ trưởng Bộ GD – ĐT cho biết, điểm đầu vào năm nay của ngành Sư phạm có thấp hơn những ngành khác. Còn nói điểm trúng tuyển vào Sư phạm tụt dốc là không hoàn toàn chính xác. Bên cạnh một số trường Sư phạm tuyển sinh đầu vào thấp, vẫn có nhiều trường Sư phạm có điểm chuẩn cao. Theo ông Nhạ, việc quy hoạch mạng lưới các trường Sư phạm sẽ phải được ưu tiên làm ngay. Sẽ có những trường trung tâm, trọng điểm, những trường là phân hiệu, vệ tinh. Sắp tới, sẽ áp dụng các giải pháp mạnh mẽ hơn, theo hướng đầu tư sâu cho các trường Sư phạm trọng điểm để đào tạo nhân lực chất lượng cao, làm nòng cốt trong việc thực hiện các chủ trương đổi mới sáng tạo trong giảng dạy, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông. Mạng lưới các trường Sư phạm sẽ được quy hoạch theo nhu cầu nhân lực của mỗi vùng miền, hoặc đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng, đào tạo lại giáo viên. Tùy theo tình hình cụ thể, một số trường Sư phạm có thể sẽ phải điều chỉnh nhiệm vụ đào tạo. Đặc biệt, việc đổi mới ngành Sư phạm cần hướng đến việc đào tạo gắn với sử dụng. “Điểm đầu vào chỉ là một yếu tố, quá trình tuyển chọn giáo sinh cho các trường Sư phạm phải quan tâm tới năng khiếu có tính chất nghiệp vụ, chú ý tới năng lực phẩm chất nhà giáo. Dù thế nào, cũng phải làm sao để giáo sinh vào trường Sư phạm cảm thấy tự hào”, ông Nhạ nói.

QUẾ SƠN

26.700 GIÁO VIÊN THẤT NGHIỆP

Theo thống kê của Bộ GD – ĐT, cả nước hiện thừa 26.700 giáo viên. Dự kiến, đến năm 2020, Việt Nam thừa trên 70.000 cử nhân Sư phạm. Theo TS Nguyễn Thị Kim Phụng, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD – ĐT, việc thừa, thiếu giáo viên chỉ là cục bộ chứ không phải tất cả tỉnh, thành đều thừa. Do khoảng cách địa lý, điều kiện sống khác nhau giữa các vùng miền và nhu cầu ổn định của giáo viên nên không thể dễ dàng điều chuyển từ nơi thừa đến nơi thiếu. Mặt khác, tình trạng thừa cục bộ giáo viên THPT ở một số địa phương không thể kéo dài trong nhiều năm, nên nếu không tiếp tục tuyển sinh đào tạo ở mức phù hợp, sẽ lại dẫn tới những hệ lụy khác. Những năm gần đây, mỗi năm, Bộ đã cắt giảm 10 – 20% chỉ tiêu cho phù hợp với nhu cầu sử dụng. Tuy nhiên, do số lượng cơ sở đào tạo Sư phạm còn lớn, chỉ tiêu chung vẫn cao, vì thế, về lâu dài, vẫn cần quy hoạch mạng lưới hợp lý, có tầm nhìn để đưa ra chỉ tiêu hằng năm sát hơn với thực tế sử dụng. Về việc điểm chuẩn đầu vào thấp, khi ra trường các bạn có đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục? Bà Phụng cho rằng, trường Sư phạm do Nhà nước thành lập để đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Hằng năm, các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên vẫn có nhu cầu tuyển dụng mới để thay thế cho những giáo viên đến tuổi nghỉ hưu, thôi việc, chuyển đổi nghề nghiệp hoặc phát sinh mới về vị trí việc làm và số lượng giáo viên đứng lớp khi chương trình giáo dục phổ thông mới thay đổi. Do đó, vẫn có nhu cầu đào tạo giáo viên mới. Về việc đào tạo lại, hiện nay, các trường Sư phạm đóng vai trò chủ chốt trong việc thực hiện nhiệm vụ này. Việc đào tạo mới và đào tạo lại phải được thực hiện đồng thời. Vấn đề cần quan tâm là thực hiện đồng bộ các giải pháp để việc đào tạo mới và đào tạo lại đạt kết quả tốt nhất.

Bài viết được đăng trên Báo Sinh Viên Việt Nam số 33, phát hành ngày 21/08/2017:

 

To Top