GIỚI TRẺ

Phá “gông” định kiến giới

Có phải cứ con gái thì mềm mỏng, ngoan ngoãn, con trai phải mạnh mẽ, không màu mè? Liệu yêu có vốn như những gì ta thường hay nghĩ, tức là con gái thì phải ”cao giá”, con trai phải chi “tình phí”? Đó chỉ là một vài chủ đề tranh luận về định kiến giới mà các cô gái trẻ của VOGE – Tổ chức Thúc đẩy Bình đẳng giới Việt Nam đặt ra.

Khi những ý tưởng thay đổi định kiến giới gặp nhau

Hoàng Diệu Linh (ĐH Khoa học ứng dụng Metropolia, Phần Lan) vốn rất quan tâm đến vấn đề về giới. Linh thấy rằng, tại Việt Nam, những vấn đề về nhận thức giới tính cùng các định kiến cổ hủ đã và đang kéo theo rất nhiều biểu hiện xã hội thiếu công bằng trong tư duy, ứng xử và lối sống. Điều này không chỉ đè nén hạnh phúc và cơ hội của người phụ nữ mà còn tạo nên áp lực không cần thiết cho nam giới và đẩy lùi sự phát triển chung của xã hội.

Trong khi đó, Bùi Trần Bảo Ngọc (ĐH Duke, Hoa Kỳ) lại là người trực tiếp trải nghiệm sự bất bình đẳng về giới. Ngọc là người dân tộc Mường, gia đình đông anh em và những người anh, em trai của Ngọc luôn được nhiều ưu tiên hơn so với các chị em gái trong nhà. Cả Linh và Ngọc đều muốn thay đổi những định kiến này. Hai cô gái trẻ mới chỉ 20 tuổi đã bàn bạc, rồi thành lập VOGE (Vietnam Organization for Gender Equity – Tổ chức Thúc đẩy Bình đẳng giới Việt Nam). “Mục tiêu của VOGE là xây dựng một thế hệ trẻ Việt có đầy đủ kiến thức về bất công giới, có trách nhiệm và ý thức thay đổi, đóng góp cho xã hội. Chúng mình tin tưởng vào tầm nhìn về một xã hội công bằng, nơi giới tính không phải là giới hạn, từ đó, đưa Việt Nam gần hơn với những sự tiến bộ về bình đẳng giới trên thế giới”, Linh chia sẻ.

Hướng dẫn học sinh tham gia các hoạt động.

Đến nay, VOGE có mạng lưới, thành viên, cộng tác viên đa dạng, gồm nhiều bạn trẻ ở những độ tuổi khác nhau, là học sinh, sinh viên đang theo học tại các trường đại học, trung học trong và ngoài nước. Với mô hình “phẳng”, tất cả thành viên của VOGE đều là lãnh đạo, là những người sáng lập. Tức là, sẽ không có một người “cầm trịch” cho tất cả các hoạt động của VOGE mà từng thành viên sẽ đóng vai trò lãnh đạo ở các dự án, chiến dịch khác nhau.

Dù là một tổ chức còn non trẻ mới thành lập chưa đầy một năm nhưng VOGE đã có một số hoạt động ghi dấu ấn. Đầu tiên phải kể tới hội trại “Em và bình đẳng giới”, được tổ chức vào tháng 8/2016, tại trường THCS Nguyễn Văn Huyên (Hoài Đức, Hà Nội). Dưới hình thức một ngày hoạt động vui chơi mang tính giáo dục về bình đẳng giới, hội trại đã thu hút gần 300 học sinh lớp 7, lớp 8 tham gia. “Ban đầu, các em đều rất mơ hồ về bình đẳng giới nhưng qua hội trại, các em đã hiểu phần nào. Những câu giao tiếp mang định kiến giới tính như: “Đồ đàn bà!”, “Thằng mặc váy!”, “Con gái làm kỹ sư sao được!”… đã được chính các em liệt kê. Qua đây, chúng mình muốn phá bỏ những khuôn mẫu, “gông cùm” vô hình mang tên “giới tính” trong tâm trí các em. Các em nữ hoàn toàn có thể có cá tính mạnh mẽ, quyết liệt, nuôi dưỡng giấc mơ làm kỹ sư, chuyên gia công nghệ thông tin, còn các em nam có thể đam mê thời trang, thích chải chuốt, làm chuyên gia trang điểm, nhà thiết kế…”, thành viên Nguyễn Thị Phương Thảo (trường ĐH Ngoại ngữ, ĐHQG Hà Nội) chia sẻ.

Tạo ra các làn sóng tranh luận

Một hoạt động khác được VOGE thực hiện bền bỉ từ khi thành lập đến nay là chuỗi hoạt động chia sẻ trực tuyến: “Giới tính không phải giới hạn”, với các chiến dịch như: “Yêu không định kiến”, “Đừng vô tình”… Đặng Hương Giang  (trường ĐH Kinh tế Quốc dân) chia sẻ: “Đàn ông mà lắm mồm như đàn bà thế!”, “Phụ nữ phải biết hy sinh”, “Con gái học cao khó lấy chồng”… là những câu cửa miệng vô tình nhưng hữu ý đã đặt con người vào những cái khuôn định kiến về giới. Chắc hẳn, không ai trong chúng ta chưa từng “được” nói thẳng những câu như vậy, hoặc đã từng dùng những câu như thế với người khác.

Chiến dịch “Đừng vô tình” kêu gọi mọi người cùng nhìn lại và suy ngẫm về vấn đề này. Chỉ trong một thời gian ngắn, album ảnh Đừng vô tình đã có hơn 1.000 lượt “like” và hàng trăm “comment” tranh luận. Còn chiến dịch “Yêu không định kiến” ra đời sau khi các bạn đi xe buýt và chứng kiến một cặp tình nhân trẻ nói chuyện, rồi giận dỗi nhau về việc tặng quà 20/10. Với chiến dịch này, VOGE đặt vấn đề: “Liệu yêu có vốn như những gì ta thường hay nghĩ, tức là con gái thì phải cao giá, con trai thì phải trả tiền cũng như hàng loạt “nghĩa vụ” không tên và không biết từ đâu mà có? Hay yêu là xuất phát trên nền tảng bình đẳng giữa “tớ” và “cậu”?.

Thành viên, cộng tác viên của VOGE tổ chức hội trại “Em và bình đẳng giới”.

Để những thông điệp về bình đẳng giới dễ tiếp cận với các bạn trẻ, VOGE thường chọn những câu nói, hành vi quen thuộc trong đời sống hằng ngày nhưng đa số mọi người lại không biết nó chứa định kiến giới. Sau khi tham khảo ý kiến của các chuyên gia về mặt nội dung, tất cả chúng sẽ được minh họa bằng tranh ảnh, video sinh động, dễ thương, dễ hiểu. Có lẽ, chính vì vậy nên mỗi lần tung ảnh, video của một chiến dịch nào đó lên “fanpage”, VOGE đều tạo ra một làn sóng tranh luận đa chiều. Sau đó, các thành viên VOGE còn trở thành “tổng đài tư vấn” cho những bạn trẻ có các câu hỏi thắc mắc về định kiến giới mà họ gặp phải.

Các thành viên cho biết, trong các tình huống mà VOGE đưa ra để tranh luận, VOGE không đưa ra câu trả lời đúng sai cho các ý kiến. Không phải là  để mặc cho các bạn cãi nhau, VOGE sẽ đưa ra các bằng chứng khác nhau từ những chuyên gia uy tín, từ đó, các bạn trẻ tự lựa chọn quan điểm cho mình. Rất mừng là đến nay, dù đã tạo ra nhiều cuộc tranh luận sôi nổi trên ”fanpage” nhưng các tranh luận đều rất văn minh chứ không tục tĩu hay trù dập nhau.

Hiện VOGE đang tuyển thêm thành viên để thực hiện các dự án, chiến dịch tiếp theo. Gần nhất, trong tháng 3 tới, tổ chức sẽ đăng tải bộ ảnh nghệ thuật về định kiến giới và mối liên kết của nó giữa hẹn hò – hôn nhân.

Nếu muốn cùng VOGE lên tiếng về bình đẳng giới, các bạn có thể đăng tải bài viết/sản phẩm truyền thông của bạn (về bất kỳ điều gì) tại chuyên mục Góc độc giả #VOGEReaders, bằng cách gửi qua e-mail: info.voge@gmail.com hoặc gửi tin nhắn Facebook trực tiếp: https://www.facebook.com/voge.org.

Hồng Giang

Bài viết được đăng trên Báo Sinh Viên Việt Nam số 9, phát hành ngày 06/03/2017:

 

To Top