THEO DÒNG THỜI SỰ

Trường Trung cấp đứng trước nguy cơ phá sản

Trên Sinh Viên Việt Nam số 11 (tuần lễ từ ngày 14/3 – 21/3/2016) có đăng bài “Hàng ngàn nhân lực sẽ bị lãng phí” phản ánh việc, tới đây, các học viên tốt nghiệp trung cấp nhóm ngành Sức khỏe sẽ không được Bộ Y tế nhận vào làm việc. Điều này sẽ gây ra sự lãng phí về nguồn nhân lực và cuộc chạy đua nâng cấp lên đại học, cao đẳng. Sau khi báo đăng, Tòa soạn tiếp tục nhận được phản hồi từ lãnh đạo các trường, Sở GD – ĐT TP. HCM và Bộ GD – ĐT.

35% học viên nghỉ học

Theo thống kê của vụ Tổ chức Cán bộ, Bộ Y tế, cả nước có 126.000 viên chức ngành Y có trình độ trung cấp. 135 trường trung cấp chuyên nghiệp hiện đang đào tạo nhân lực ngành Y, với tổng quy mô hơn 126.000 học viên. Riêng tại TP. HCM có 26 cơ sở giáo dục chuyên nghiệp đào tạo nhóm ngành này. Tính đến hết học kỳ I, năm học 2015 – 2016, có hơn 14.000 học viên đang theo học nhóm ngành Y tế trong các trường trung cấp chuyên nghiệp ở TP. HCM. Nhưng Thông tư liên tịch số 26/2015/TTLT – BYT – BNV của Bộ Y tế và Bộ Nội vụ, quy định mã số, tiêu chuẩn, chức danh nghề nghiệp Điều dưỡng, Hộ sinh và Kỹ thuật Y đã khiến cả người học và các trường điêu đứng. Theo đó, từ ngày 1/1/2021, các bệnh viện và cơ sở y tế toàn quốc sẽ ngừng nhận điều dưỡng, kỹ thuật viên y học, dược sĩ, nữ hộ sinh, hộ lý… hệ trung cấp. Điều này có nghĩa, từ năm 2018, các trường trung cấp sẽ ngừng tuyển sinh và đào tạo nhóm ngành Sức khỏe.

ThS Đặng Văn Sáng, Hiệu trưởng trường trung cấp Bách khoa TP. HCM cho biết: “Hai bộ ban hành Thông tư một cách đột ngột mà không có bước chuẩn bị cho các trường, cũng không được lấy ý kiến nên chúng tôi rất hoang mang. Người học vô cùng bối rối, kể cả các bạn đã tốt nghiệp cũng lo lắng sẽ không được tiếp tục làm việc. Thời gian này, phụ huynh và học viên liên tục gọi điện thắc mắc, đòi nghỉ học. Chúng tôi động viên các bạn nhưng cũng hoàn toàn bị động, khi Thông tư bắt đầu có hiệu lực”. Mới đây, 16 trường trung cấp chuyên nghiệp tại TP. HCM đã gửi kiến nghị lên Văn phòng Quốc hội, Bộ Y tế và Bộ GD – ĐT, đề nghị tạm dừng Thông tư 26 và yêu cầu cần thực hiện có lộ trình. “Quy định của ngành Y tế tác động đến thí sinh từ mùa tuyển sinh năm nay. Người học không muốn vào trung cấp chuyên nghiệp. Các trường đã bỏ kinh phí hàng chục tỷ đồng để trang bị cơ sở vật chất, mua sắm thiết bị khi mở ngành Sức khỏe, giờ đây, đang đứng trước nguy cơ phá sản vì không thể tuyển sinh. Điều này đi ngược lại chủ trương xã hội hóa giáo dục, kêu gọi đầu tư vào dạy nghề, đào tạo trung cấp và phân luồng học sinh sau THCS”, ông Sáng nói. Ông cũng cho biết thêm, khi ban hành quy định này, Bộ Y tế đã làm ngược. Đáng lẽ, phải có chủ trương, rồi cùng với Bộ GD – ĐT có kế hoạch nâng cấp các trường trung cấp trước, nghiên cứu xem xét để thống nhất lại quy định về tên gọi bậc trình độ đào tạo phù hợp với chuẩn quốc tế… trước khi ban hành một chính sách ảnh hưởng đến hàng trăm ngàn người.

Truong dung truoc

Trao Visa cho học viên trường trung cấp Quang Trung để qua Đức làm việc.

Ông Lương Quang Ngọc, Hiệu trưởng trường trung cấp Bến Thành cho rằng, khi duyệt mở mã ngành, bao giờ Sở Y tế cũng phối hợp với Sở GD – ĐT kiểm tra: Nguồn giảng viên, cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, chương trình đào tạo. “Sau Thông tư 26, phụ huynh và học viên mất lòng tin, phản ứng rất quyết liệt. Trường đã đầu tư cả chục tỷ đồng vào thiết bị, máy móc cho ngành Y Dược và Điều dưỡng. Theo lộ trình, nếu tuyển sinh tốt thì khoảng 10 năm mới khấu hao đủ chi phí đầu tư. Nhưng mới 4 năm đã có “lệnh cấm” này thì tổn thất lớn, chỉ có nước mang ra chờ thanh lý”, ông Ngọc nói.

Tại trường trung cấp Bách khoa TP. HCM, hệ lụy của Thông tư 26 đã tạo ngay hậu quả. Thời điểm này các năm trước, trường tuyển được 250 học viên cho các ngành y tế nhưng năm nay thì tuyển không ra. Chưa hết, 35% học viên đang theo học tại trường đã nghỉ học, sau khi có Thông tư 26. “Với đà này, hàng chục giáo viên sẽ mất việc vì không còn người học, 12 phòng thực hành nhóm ngành này sẽ bỏ không. Hàng loạt trường trung cấp đứng trước nguy cơ phá sản. Hầu hết các trường chỉ mới được phép đào tạo ngành Y sĩ, Hộ sinh, Kỹ thuật viên y tế khoảng 2 – 4 năm, trong khi đã đầu tư vào đó rất nhiều tiền bạc và tâm huyết”, ông Sáng nói.

Nhiều nghịch lý

Theo ông Lương Quang Ngọc, ở các nước khác trong ASEAN, chương trình đào tạo cao đẳng của họ cũng chỉ 2 năm và tương ứng với hệ trung cấp ở nước mình. Ông Ngọc vẫn thường khuyên học viên liên thông thẳng lên đại học mà không cần học cao đẳng, vì chương trình như nhau, chỉ khác là cao đẳng phải học môn cơ sở nhiều, còn trung cấp có đến 60 – 70% thời lượng là thực hành. “Nếu so về độ lành nghề thì chưa chắc người có bằng cao đẳng sẽ thạo việc hơn trung cấp. Mới đây, Nhật Bản vừa chọn một số học sinh của trường sang làm điều dưỡng ở các bệnh viện của họ. Vấn đề mà học viên của Việt Nam gặp phải là trình độ tiếng Nhật N4, chứ không phải chuyên môn”, ông Ngọc nói.

Từ năm 2015, trường trung cấp Kỹ thuật và Nghiệp vụ Nam Sài Gòn đã thực hiện thí điểm đào tạo tiếng Đức cho 30 học viên ngành Điều dưỡng sang CHLB Đức làm việc. ThS Nguyễn Trí Dũng, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, sau khi học xong chương trình trung cấp điều dưỡng, các bạn sẽ qua Đức làm việc ở các viện dưỡng lão, cơ sở y tế nhưng muốn được xác định năng lực để đi làm ở Đức, cần có thêm 2 điều kiện nữa là tiếng Đức đạt chuẩn B2 và thực tập giống tu nghiệp sinh ở nước này một năm. Trường trung cấp Quang Trung đã đưa hàng trăm học viên tốt nghiệp ngành Điều dưỡng và Y sĩ qua CHLB Đức học tập một năm và làm việc 3 năm. Mức lương mà các bạn nhận được khi làm việc tại Đức là 50 – 60 triệu đồng/tháng. ThS Nguyễn Đình Bá, Phó Hiệu trưởng trường trung cấp Quang Trung cho biết, để sang Đức làm việc, các học viên phải thi tuyển rất gắt gao. Mỗi bạn phải trải qua vòng sơ loại, phỏng vấn và thực hành điều dưỡng 2 tuần tại bệnh viện Thái Hòa. Sau đó, phải học tiếng trong một năm và thi để lấy chứng chỉ B1, trình độ tiếng Đức. Trường trung cấp Bách khoa TP. HCM cũng đã có 40 học viên ngành Điều dưỡng sang Đức học tập và làm việc. Hiện tại, Hiệp đoàn Điều dưỡng phía Nhật đã ứng tiền để học viên ngành Điều dưỡng của trường được học tiếng Nhật, rồi sang đó làm việc. Họ tài trợ học phí học tiếng, chỗ ở miễn phí và 2 triệu đồng/tháng tiền ăn cho 2 lớp. “Ở những nước phát triển, họ vẫn sử dụng học viên của các trường trung cấp đào tạo ra. Tại sao nước ta lại chê?”, ông Sáng đặt vấn đề.

Để cứu các trường trung cấp, Sở GD – ĐT TP. HCM đã gửi 3 đề xuất đối với Bộ GD – ĐT khi thực hiện quy định này. Thứ nhất là Bộ cần phối hợp với Bộ Y tế và Bộ Nội vụ thông tin rõ về quy hoạch nguồn nhân lực phân bổ theo địa phương và theo trình độ đào tạo nhóm ngành Sức khỏe, từ nay đến năm 2020 và những năm tiếp theo để các trường có thông tin xây dựng kế hoạch đào tạo. Thứ hai, Bộ cần có định hướng phát triển cho các trường trung cấp chuyên nghiệp có đào tạo nhóm ngành Sức khỏe và sớm triển khai đề án nâng cấp các trường trung cấp lên cao đẳng. Thứ ba, Bộ cần có kế hoạch liên thông lên cao đẳng cho tất cả học viên đã tốt nghiệp trung cấp thuộc nhóm ngành Sức khỏe, đáp ứng yêu cầu chuẩn về chức danh nghề nghiệp của các ngành quy định tại Thông tư 26.

QUANG DUY

CHỈ LÀ MƯỢN DANH NGHĨA HỘI NHẬP

Trao đổi với Sinh Viên Việt Nam, TS Hoàng Ngọc Vinh, Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD – ĐT cho biết, Bộ vừa nhận được kiến nghị của Hiệu trưởng 16 trường trung cấp chuyên nghiệp ở TP. HCM và đang khẩn trương xem xét các kiến nghị. Bộ sẽ phối hợp với các sở GD – ĐT địa phương, Bộ Y tế và Bộ Nội vụ để xử lý từng vấn đề một liên quan đến Thông tư 26. “Hiện tại, chúng tôi chưa có đánh giá tổng thể về mức độ ảnh hưởng của Thông tư này. Tuy nhiên, các trường này sẽ cực kỳ khó khăn trong tuyển sinh 2016”, ông Vinh nói và cho biết, việc ban hành một văn bản quy phạm pháp luật không nên vội vã, thiếu ý kiến của các bên liên quan như Bộ GD – ĐT, các trường đào tạo y tế, cơ sở sử dụng lao động… Làm như thế là áp đặt và chủ quan. Theo ông Vinh, việc Bộ Y tế và Bộ Nội vụ yêu cầu ngành Điều dưỡng phải chuẩn hóa trình độ cao đẳng chỉ là mượn danh nghĩa hội nhập. “Tôi là một trong những người tham gia xây dựng Khung tham chiếu trình độ ASEAN. Chúng ta chưa có văn bản ký thỏa thuận cấp Chính phủ về việc công nhận ngành Điều dưỡng phải có trình độ cao đẳng hay đại học”, ông Vinh khẳng định.

Bài viết được đăng trên Báo Sinh Viên Việt Nam số 30, phát hành ngày 01/08/2016:

SVVN_30

Click to comment

You must be logged in to post a comment Login

Leave a Reply

To Top